موارد متعددى به ايذاء و كشتار آنها اقدام كرد كه در اين مختصر مجال بيان تفصيلى آنها نيست . اخبار اين قتل و كشتارها را « ابو الفرج اصفهانى » در « مقاتل الطالبيين » و نيز برخى از آنها را « طبرى » در كتاب خود آورده است . به طور كلى مىتوان گفت اعمال فشارهاى رشيد نسبت به شيعيان قابل قياس با دوره‌هاى پيشين نبوده و از لحاظ گستردگى و شدّت ، بايد با دوره‌هايى مانند دوران متوكّل مقايسه شود . البته بعيد نيست كه هارون در مواردى سهل‌گيرهايى هم نسبت به مخالفان خود به ويژه علويان از خود نشان داده باشد ؛ ولى متأسفانه به دليل آن كه تاريخ دقيق برخوردهاى بين امام كاظم عليه السّلام و هارون مشخص نيست ، نمىتوان آنها را در يك سير تاريخى منظم بيان كرد . نقلهاى اين برخوردها را در سه بخش بيان مىكنيم : بخش نخست برخى از اين روايات نشان مىدهد كه هارون در اوايل كار نسبت به امام چندان سختگيرى نشان نمىداد ، ولى به مرور زمان و بنا به دلايلى ، به تدريج حضرت را تحت فشار بيشتر و بيشتر قرار داد . در روايتى كه عيّاشى و شيخ مفيد آن را نقل كرده‌اند آمده : كان ممّا قال هارون لأبى الحسن موسى عليه السّلام حين ادخل عليه ، ما هذه الدّار و دار من هى ؟ قال : لشيعتنا فترة و لغيرهم فتنة : قال : فما بال صاحب الدّار لا يأخذها ؟ قال : اخذت منه عامرة و لا يأخذها الّا معمورة ؛ فقال : اين شيعتك ؟ فقرأ ابو الحسن : « لم يكن الّذين كفروا من اهل الكتاب و المشركين منفكّين حتّى تاتيهم البيّنة » « 1 » قال له : فنحن كفّار ؟ قال : لا و لكن كما قال الله « أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً وَ أَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دارَ الْبَوارِ » « 2 » فغضب عند ذلك و غلظ عليه « 3 » موقعى كه موسى بن جعفر عليه السّلام را پيش هارون آوردند ، قسمتى از سخنانى كه به

--> ( 1 ) . بيّنه ، 1 ( 2 ) . ابراهيم ، 28 ( 3 ) . نك : الاختصاص ، ص 262 ؛ تفسير عياشى ج 2 ، ص 230 ؛ بحار الانوار ج 48 ، ص 138